Een bijzonder ADHD verhaal op school – deel 2

Meer groene planten, minder ADHD en ADD medicatie. Groen om je heen maakt verschil!
24 mei 2016
De Emotionele Bevrijdingstechniek bij ADHD
14 september 2016
Show all

Een bijzonder ADHD verhaal op school – deel 2

10x focusfrustratie te lijf
De positieve kwaliteiten van een kind met ADHD werken in een schoolse situatie met de traditionele aanpakken vaak niet zo effectief samen. Leeropdrachten worden als saai ervaren, het leerrendement is daardoor laag. De krachten van ADHD’ers bieden mogelijkheden en oplossingen voor schijnbaar onoverkomelijke problemen.

De kwaliteiten
In een gesprek met juf Inge vergeleek Meike’s moeder haar ADHD-dochter met het in het wild groeiende onkruid: Fluitenkruid. Focus verleggend,  Leerstijl totaal anders, Uitdagingen zijn echt nodig,  Interesse is vluchtig en breed,  Trouw en begaan, Enthousiast, Nadenkend over mogelijkheden, Kinetisch en dus bewegelijk, Relatiegevoelig, UIthoudingsvermogen, Doorzetter.  Juf Inge en de IB-er op de school van Meike zochten, met als uitgangspunt “kwaliteiten en behoeften van ADHD-ers”, naar oplossingen die ook binnen hun schoolsysteem werken. En ontdekten verrassende, vrij eenvoudig in te voeren oplossingen.

Zoeken binnen de mogelijkheden
“Meike is erg beweeglijk en het kost haar inspanning om zich te concentreren. Tenminste op de manier waarop we de lesstof nu aanbieden.” Juf Inge kijkt even naar de IB-er die bij het gesprek zit, “Omdat ze snel is afgeleid, ervaren anderen haar gedrag als druk. We willen dat alle kinderen in de klas evenveel kans krijgen om te leren.  Tegelijk moet het ook voor ons als leerkrachten te doen zijn. Het is gewoon zo dat we rekening moeten houden met de stof die we tijdens een periode moeten aanleren, regels op de school, wat andere kinderen in de klas nodig hebben om goed te leren en hoeveel tijd ikzelf heb om alles binnen het redelijke te kunnen doen.”  Meike’s moeder knikt. Ze herkent het probleem wel van thuis en is benieuwd.

We hebben 10 focuspunten op een rijtje gezet, waar we gebruik van willen maken in de klas:

 

Focuspunt 1Fixed Mindset vs Lerende Mindset
•    Focusfrustratie: ik kan het toch niet
•    ADHD kwaliteiten: flexibiliteit, trouw, inventief, daadkrachtig, grensverleggend, onderzoeker, improvisatietalent, doorzettingsvermogen

 

Iedereen kan zich ontwikkelen. Onderzoeken tonen aan dat de hersenen veel flexibeler zijn dan we altijd dachten. Je moet helder hebben wat je beginpunt is en waar je heen wil. Dus focus op: Verandering is mogelijk.

 

Focuspunt 2Varieer binnen een vaste structuur
•    Focusfrustratie: ik overzie het niet
•    ADHD kwaliteiten: sfeer gevoelig, go with the flow, leert met variatie, ziet overal een uitdaging in, beweegt en praat graag, grensverleggend , aanpassingsvermogen

 

Een  vaste structuur op basis van de waarden en normen van de school, met regels en omgangsvormen die voor iedereen duidelijk zijn, is belangrijk om rust te creëren. (Koenderink) Rust om je heen geeft rust in je hoofd. Binnen een vaste dagopbouw, vaste vaardigheden, vaste opbergplekken, enz. kan je variëren, als de grote lijn maar duidelijk blijft.  Variëren kan door meer te werken in tweetallen en met groepjes, meer interactieve activiteiten, meer afwisseling tussen zitten op je stoel en even bewegen, dingen op je eigen manier op mogen lossen, af en toe wisselen van plek voor een andere activiteit en zo.  (Kagan, Marzano)

 

Focuspunt 3Leuke momenten
•    Focusfrustratie: ik kan het alleen als het leuk is
•    ADHD kwaliteiten: ontdekker, doorzetter, nieuwsgierig, oplossingsgericht, gevoelig, eerlijk, analytisch, vastberaden, gedreven, positief ingesteld, wijs

 

Niet alles kan leuk zijn als je iets moet leren, maar er moeten wel leuke momenten zijn. In het leven zijn er gewoon tijden die niet leuk zijn. En daar moeten we mee leren om gaan. Dat is makkelijker wanneer je jezelf realiseert dat het niet gelijk goed hoeft te gaan: “Leren gaat om nieuwe fouten maken, want de oude hebben we al gemaakt.” Van Doorn  En als je iets nieuws doet, kan je ook niet verwachten dat het allemaal gelijk goed gaat. Het lichtpuntje is dat minder leuke momenten ook weer voorbij gaan en dan komen er weer momenten waarbij je volop kan genieten. Dat zijn de momenten waar bij je kracht krijgt om door te gaan.

 

Focuspunt 4Bewust aandacht geven is leren  
•    Focusfrustratie: met ADHD kan ik me niet concentreren
•    ADHD kwaliteiten: scherpzinnig, experimenteel, kan hyperfocussen, vastberaden, onderzoeker, analytisch

 

Leren doe je door te kijken/horen/ervaren. Wanneer je denkt dat het voor jou zinnig is, doe je het een paar keer na, en na verloop van tijd kan je het ook. Hoe gerichter je kijkt, hoort en ervaart, hoe makkelijker je iets leert. Focussen is gericht aandacht geven. Focussen op je opdracht is geconcentreerd bezig zijn. Heel vaak zeggen we, ‘let op’, ‘concentreer je’, ‘kijk goed’, maar het is eigenlijk heel abstract. Wat we eigenlijk vragen is : “Zie/hoor de dingen die je nodig hebt om je opdracht goed te kunnen doen. En doe dan alleen de dingen die je helpen de opdracht, die je wilt/moet doen, te bereiken.”  (van Doorn)

 

Focuspunt 5Oefenen is hard werken  
•    Focusfrustratie: als het niet snel kan, lukt het me niet
•    ADHD kwaliteiten: kan multi-tasken, snelle denker, droomt groot, sterke vrijheidsdrang, analytisch, daadkrachtig, gedreven

 

Oefenen is hard werken. Waarom een opdracht moeilijk is verschilt van kind tot kind. Voor de een is het maken van de opdracht moeilijk, omdat hij niet weet hoe hij op moet tellen op een vlotte manier, voor een ander omdat het weinig afwisseling geeft, voor weer een ander omdat je zo lang stil moet zijn. Wanneer iets niet of niet helemaal lukt, ervaar je het als moeilijk. “Moeilijk betekent niet dat het onmogelijk is. Het betekent alleen maar dat je hard moet werken om je doel te bereiken.” (van Doorn)  De kunst is uit te vinden wat jouw doel bij die opdracht kan zijn, zodat je trots kan zijn op wat je bereikt hebt. Het gevoel van trots zijn op wat je bereikt hebt, geeft moed en energie om door te gaan.

 

Focuspunt 6 Veiligheid voorop
•    Focusfrustratie: ik moet oppassen en alles zien
•    ADHD kwaliteiten: gevoelig, betrouwbaar, eigen wereld, intuïtief, rechtvaardigheidsgevoel, kan snel schakelen, invoelend vermogen, oplossingsgericht, daadkrachtig

 

Elk kind heeft het nodig zich veilig te voelen. Wat je precies nodig hebt, is voor elk verschillend. Maar respect voor jou als persoon, respect voor je eigendommen, ondersteuning bij gevaar is voor iedereen belangrijk. Iedereen moet zich veilig voelen, daarom zijn duidelijke afspraken belangrijk. Vrijheid houdt op wanneer het de veiligheid en vrijheid van een ander blokkeert.

 

Focuspunt 7 Kweek begrip
•    Focusfrustratie:: ik word niet begrepen
•    ADHD kwaliteiten: maakt snel contact, inspirerend, brede denker, rechtvaardigheidsgevoel, onderzoeker, ziet overal een uitdaging in, geeft anderen de ruimte, denkt in mogelijkheden.

 

Praat over ADHD, vertel  wat je goed kan, maar ook wat je struikelblokken zijn, bijvoorbeeld met een spreekbeurt.  Dan weten ze waar ze aan toe zijn. Wanneer dat het geval is, zullen anderen minder geïrriteerd reageren, omdat ze begrijpen waarom iets is. En kan iedereen veel beter rekening met elkaar houden.

 

Focuspunt 8Van saai naar inspirerend
•    Focusfrustratie: ik vind het zo saai
•    ADHD kwaliteiten: verbanden leggen, improvisatie talent, speels, gedreven, oplossings gericht, snel uitgedaagd, origineel

 

Bij het oefenen van vaardigheden, moet je vaak eenzelfde opdracht uitvoeren. Vaak ervaart een kind dat als saai. Iets is alleen maar nuttig als je merkt dat je snel beter wordt in het uitvoeren ervan. Anders wordt het saai. In het woord saai, ligt eigenlijk al het antwoord van hoe we er mee om kunnen gaan als een opdracht saai is: Simpelweg Andere Aanpak Invoeren.  Rekenen wordt vaak saai gevonden. Eindeloos sommetjes maken is ook niet echt inspirerend. Eindeloos luisteren naar hoe je iets aan moet pakken ook niet. Spannend wordt het pas als je kan laten zien wat je kan in een uitdagende setting. Kunnen doen wat je geleerd hebt op nét een andere manier, nét een ander tempo, met nét een ander spel, terwijl het principe van wat je doet hetzelfde blijft. Inspirerend wordt het wanneer je verbanden ziet tussen wat je kan of net leert en dan plotseling zelf andere manieren ontdekt / kan bedenken waardoor het voor jou leuk wordt.  (Marzano)

 

Focuspunt 9Eigen doelen en verantwoording dragen
•    Focusfrustratie: ik moet van alles
•    ADHD kwaliteiten: gelijk meedoen bij een uitdaging, gevoelig voor beloning, willen ontdekken,  rechtvaardig, droomt groot, vastberaden, bevlogen

 

Niks is vervelender dan een ander die zegt wat je moet doen. Niks is vervelender dan van alles te moeten. Niks is vervelender dan eindeloos te oefenen wat je niet wilt. En het rendament van het leren is bovendien bijzonder laag.
Wanneer kinderen leren realistische doelen te stellen, ze geholpen worden dat op een uitdagende manier voor elkaar te krijgen en hun succes in triomf te laten ervaren,  ontstaat bij hen zelf ruimte voor willen veranderen.  Op zo’n moment durft een kind ook zich kwetsbaar op te stellen en te zeggen wat ie wil veranderen/bereiken. Kinderen weten heel goed waar het mis gaat. Ze weten heel goed wat ze willen bereiken. En ze kunnen binnen wat je van hun ontwikkeling kan verwachten ook heel goed verantwoordelijkheid dragen voor dit proces. Maar ze hebben het recht dat te mogen ontwikkelen.  (Furman, van Doorn)

 

Focuspunt 10Omdenken is anders labelen
•    Focusfrustratie: ze begrijpen het/mij niet, het is niet zo
•    ADHD kwaliteiten: creativiteit, flexibel denken, out of the box denken, verbanden leggen, humoristisch, kan snel schakelen, in voor nieuwe dingen

 

“Elke uitdaging is een kwaliteit in een andere setting.” Een kind dat veel praat bij het leren wordt lastig ervaren als het stil moet zijn, maar een geweldige souffleur en uitlegger in een andere setting. Door alleen al dit gedrag anders te labelen, bijvoorbeeld in plaats van ‘druk en kwebbelig’ het gedrag te zien als interactief sterk, krijg je in je hoofd ruimte en daarom mogelijkheden om er anders mee om te gaan.

 

Achtergrond literatuur
Een kind wil verder en niet steeds worden teruggefloten omdat het iets niet kan, kinderen hebben recht op oplossingen en mogelijkheden.  We willen samenwerken om onderwijs voor alle kinderen in de klas prettiger te maken.

Klik hier om een aantal boeken te zien die ons hielpen om onze visie bij te stellen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


//]]>